გილოცავთ 21 თებერვალს — დედაენის საერთაშორისო დღეს!
21 Şubat Uluslararası Anadil Günü Kutlu Olsun
Dil Yaşatmaktır!.
Anadili haktır, susturmak adaletsizliktir
Anadili hakkı, temel, devredilemez ve müzakere edilemez bir insan hakkıdır.Bu hakkın korunması, sadece kültürel bir mesele değildir; dilsel adalet ve eşit yurttaşlık için zorunludur.
Anadili hakkının önündeki politik, ekonomik ve idari engeller kaldırılmadıkça adaletten söz edilemez. Barış içinde yaşamanın garantisi, çokdilli bir toplumda eşit haklara sahip olmaktır.
Bugüne kadar uygulanan tekdilli asimilasyon politikaları nedeniyle dilsel çoğulluk, bertaraf edilmesi gereken bir ‘tehlike’ olarak görülmüş ve gösterilmiştir. Oysa bir dil sustuğunda yalnızca kelimelerini değil; acılarını, sevinçlerini, masallarını ve dünyaya bıraktığı izleri de beraberinde götürür.
Dil yalnızca bir iletişim aracı değil; kimliğin, belleğin ve toplumsal ilişkilerin en temel kurucu unsurudur.
Dil yalnızca kültürün taşıyıcısı değil; tarihsel olarak inkâr edilmiş kimliklerin, bastırılmış var olma biçimlerinin, susturulmuş seslerin ifade alanıdır.
Anadillerimizin, eğitimden medyaya, sanattan kültüre, sokaktan resmi kurumlara tüm kamusal alanlarda özgürce var olması eşit ve onurlu bir yaşamın vazgeçilmez koşuludur.
Eğitim ve kültür politikaları, tüm dillerin ortak değerimiz olduğu ilkesiyle belirlenmelidir. Çocukların anadillerinde düşünebileceği, hayal kurabileceği ve okul öncesinden üniversiteye kadar her kademede anadillerinde eğitim görebileceği siyasal ve toplumsal yapıyı inşa etmek, hepimizin gecikmiş sorumluluğudur.
Dillerimizin yaşatılması, geliştirilmesi ve kamusal hizmetlerde eşit, erişilebilir ve görünür biçimde yer alması için devletin ve tüm kamu kurumlarının gerekli adımları atması bir lütuf değil, tarihsel bir yükümlülüktür. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 17, 29 ve 30. maddelerine ilişkin konulan çekincelerin kaldırılması ve bu Sözleşme kapsamındaki sorumlulukların yerine getirilmesi, bu tarihsel yükümlülüğün açık ve öncelikli gereğidir.
Dil Hakları İzleme, Belgeleme ve Raporlama Ağı (DHİBRA) bileşenleri olarak, tüm anadillerinin korunması, yaşatılması ve canlandırılması çağrımızı yineliyoruz.
ენა საუნჯეა!
დედაენა უფლებაა, მისი ჩახშობა კი – უსამართლობა!
დედაენის უფლება არის ადამიანის ფუნდამენტური, განუყოფელი და ხელშეუვალი უფლება. ამ უფლების დაცვა მხოლოდ კულტურული საკითხი არ გახლავთ; იგი აუცილებელი პირობაა ენობრივი სამართლიანობისა და თანასწორი მოქალაქეობისათვის.
სამართლიანობაზე საუბარი ზედმეტია მანამ, სანამ არ აღმოიფხვრება დედაენის უფლების წინაშე არსებული პოლიტიკური, ეკონომიკური და ადმინისტრაციული ბარიერები. მშვიდობიანი თანაცხოვრების გარანტი მრავალენოვან საზოგადოებაში თანასწორი უფლებების ფლობაა.
აქამდე გატარებული ერთენოვანი ასიმილაციის პოლიტიკის გამო, ენობრივი მრავალფეროვნება აღქმული და წარმოჩენილი იყო როგორც მოსაგერიებელი „საფრთხე“. თუმცა, როდესაც ენა დუმდება, მას თან მიაქვს არა მხოლოდ სიტყვები, არამედ ამ ენაზე გამოთქმული ტკივილი, სიხარული, ზღაპრები და ის კვალი, რომელიც მან სამყაროში დატოვა.
ენა მხოლოდ კომუნიკაციის საშუალება როდია; იგი იდენტობის, მეხსიერებისა და სოციალური ურთიერთობების უმთავრესი შემოქმედი ელემენტია.
ენა არა მხოლოდ კულტურის მატარებელია, არამედ ისტორიულად უარყოფილი იდენტობების, დათრგუნული ყოფიერებისა და დადუმებული ხმების თვითგამოხატვის სივრცეა.
ჩვენი დედაენების თავისუფალი არსებობა ყველა საჯარო სივრცეში – განათლებიდან მედიამდე, ხელოვნებიდან კულტურამდე, ქუჩიდან ოფიციალურ უწყებებამდე – თანასწორი და ღირსეული ცხოვრების განუყოფელი პირობაა.
საგანმანათლებლო და კულტურული პოლიტიკა უნდა ეფუძნებოდეს პრინციპს, რომ ყველა ენა ჩვენი საერთო ღირებულებაა. ისეთი პოლიტიკური და სოციალური სტრუქტურის მშენებლობა, სადაც ბავშვები შეძლებენ დედაენაზე ფიქრს, ოცნებას და განათლების მიღებას სკოლამდელი ასაკიდან უნივერსიტეტამდე, ყველა ჩვენგანის დაგვიანებული პასუხისმგებლობაა.
ჩვენი ენების სიცოცხლისუნარიანობის შენარჩუნება, მათი განვითარება და საჯარო მომსახურებაში თანასწორი, ხელმისაწვდომი და ხილვადი მონაწილეობა სახელმწიფოსა და საჯარო ინსტიტუტების მხრიდან არის არა კეთილი ნება, არამედ ისტორიული ვალდებულება. გაეროს ბავშვთა უფლებების კონვენციის მე-17, 29-ე და 30-ე მუხლებთან დაკავშირებული დაპირებათა გაუქმება და ამ კონვენციით ნაკისრი პასუხისმგებლობების შესრულება ამ ისტორიული ვალდებულების აშკარა და პრიორიტეტული მოთხოვნაა.
როგორც ენობრივი უფლებების მონიტორინგის, დოკუმენტირებისა და ანგარიშგების ქსელის (DHİBRA) წევრები, კიდევ ერთხელ მოვუწოდებთ ყველას ყველა დედაენის დაცვის, შენარჩუნებისა და აღორძინებისაკენ.
ვულოცავთ მსოფლიო ხალხებს, დედაენის საერთაშორისო დღეს!
ენა საუნჯეა!
Tüm halkların Dünya Anadili Günü kutlu olsun
Gürcü Kültür Merkezi Derneği
www.gürcühaber.com
Gürcü Haber Ajansı
Gürcü Dil Merkezi
Afişler Tasarım: Ülkü Aydın Kücük
