Kafkasya’nın hazin öykülerinden biri, diyesim de yok ama Kafkasya’nın biraz da süregelen kaderi… H.Çelik
Hacı Murat’ın Kesik Başı/ Nikolo MİTSİŞVİLİ/Türkçesi: Hasan Çelik
Hacı Murat’ın Kesik Başı
Karabağ atını mahmuzladı geceyarısı
Şemah yolunda karakebeli kara bir adam,
Ve aşındırdı bugün için saklanan nalları
Tiflis’e varıncaya dek grifon kanatlı küheylan.
Ve gece iken ama sanki tan da ağarmıyorken,
Süvari konağa atar atmaz atını
Ve henüz ayakta durmakta da zorlanıyorken,
Asilzade valiye sundu heybesindeki armağanı.
Beratını verdi, keskin hançerini düzeltti,
Emaneti kavradı, sohbete tıkayıp kulağını
Cilalanmış bakır bir fıçı çıkardı,
Sonra da doğrularak durumu tarif etti:
“Arz ederiz dedi Hacı Murat’ın kesik başını”.
Pencereden giren rüzgar ışıkları seyirtti,
Nefesini tuttu bahçede Nisan havası,
Ve kısa bir ingilizce laf salonu buza kesti:
“Kendi aklı mahvetti bu barbarı”.
Marşlarla, naralarla, subaşılarla götürdüler sonra,
Zirve günüydü bugün sanki tüm başarıların,
Kanda, ispirtoda yüzen ve kanlı gözyaşında
Diktiler meydana kesik başını Hacı Murat’ın.
Ama inattı, sıkılan kurşunları burda da sayıyordu,
Şeki ormanında da sallıyordu cansız bedeni kılıcını,
Petersburga doğru rabıta hep at değiştiriyordu,
Uçuyordu Dağıstan’dan fışkırarak akan kanı.
Bu kan için Şamil kıymıyordu kendi gözyaşına:
Ektiğini biçti layıkıyla diyordu dönek satkın.
Eskiden başkasına ahkam kesen Vorontsov da;
Evet kanıdır diye düşünüyordu satkının.
Kimdin öyleyse ? Ne idin ? Namın nedir peki?
Başı kesik birisin orda da burda da,
Hunzah’ın Hamlet’i neden dünyaya geç geldin ki !
Çatal yüreksin, serilmiş dağsın dipsiz yarlarda.
Burdan duyuyorum dediğini: Savaş, dağlan,
Bırak yaraların seni kanlı tapanla parçalasın,
Fakat ebediyen bilmelisin ki savaşıyorsan
Yenilgiyle bitiyor kaderi çatallaşmış adamın.
ჰაჯი მურატის მოჭრილი თავი
შემახის გზაზე ვიღაც შავმა,შავნაბდიანმა,
შუაღამისას დასძრა შავი ყარაბახული;
და თბილისამდე ბედაურმა ორბის ფრთიანმა
გასცვითა ნალი, ამ დღისათვის შემონახული.
არც ღამე იყო, მაგრამ თითქოს არც თენდებოდა,
როცა მხედარმა სასახლეზე მოაგდო ცხენი,
და უმალ, თუმცაფეხზე დგომა უძნელდებოდა,
კნიაზ ნამესტნიკს წარუდგინა ხურჯინით ძღვენი.
გადასცა წიგნი,შეისწორა ხანჯალი ბასრი.
დასწვდა ამანათს – მოარიდა ლაპარაკს ყური.
მან ამოიღო გაფერილი სპილენძის კასრი.
მერე წამოდგა და ასეთი ახსნა სურათი:
„მოჭრილი თავი მოგართვითო, ჰაჯი მურატის“.
ღია ფანჯრიდან ქარმა შუქი დააბარბაცა,
ბაღში აპრილის გაისუდრა ტკბილი ტაროსი.
და მოკლე ფრაზამ, ინგლისურმა, გასჭრა დარბაზი:
„ჭკუამ დაღუპა ეგ ბარბაროსი“.
შემდეგ წაიღეს პრისტავებით, მარშით, ურათი,
ვითომ დღე იყო მიღწევების ამომწურავი,
და მოედანზე დადგეს თავი ჰაჯი მურატის –
სისხლში, სპირტში და ლეკერტიან ცრემლში მცურავი.
მაგრამ ჯიუტი ნასროლ ტყვიას აქაც ითვლიდა.
იქ, ნუხის ტყეში, ხმალს იქნევდა მკვდარი სხეული.
პეტერბურგისკენ ფელდეგერი ცხენებს იცვლიდა,
მიჰქროდა სისხლი, დაღესტნიდან გადმონთხეული.
ამ სისხლისათვის ცრემლს შამილი არ იმეტებდა:
გამყიდველმაო ღირსეული ჰპოვა ნათესი,
და ვორონცოვიც, წინათ სხვას რომ აიმედებდა,
ასე ფიქრობდა: სისხლიოა მოღალატესი.
მაშ ვინ იყავი?.. რა იყავი? მაშ, რაღა გქვიან,
აქაც და იქაც დაღუპულო, მოჭრილო თავო.
ხუნძახელ ჰამლეტს რად გინდოდა, რომ გაჩნდი გვიან
გაორებულო, უფსკრულებში ჩაშლილო მთაო.
აქედან ვხედავ, ამბობს იგი: ბრძოდე, იწვოდე,
გაგსრისოს, დეე, ჭრილობებმა სისხლიან ფარცხით,
მაგრამ, თუ იბრძვი – სამუდამოდ უნდა იცოდე:
გაორებული კაცის ბედი თავდება მარცხით.
ნიკოლო მიწიშვილი
