Didgori, önemini 12 Ağustos 1121 tarihinde ( Bugün! GH) cereyan eden Didgori Meydan Muharebesi’nden alır.
Didgori / დიდგორი
Doğu Gürcistan’da, Tiflis yakınlarında bir dağ. Didgori Savaşının adı buradan gelir. Küçük Kafkas Sıradağlarının bir parçası olan Trialeti Dağı’nın doğu kesimindedir. Tiflis’e yaklaşık 40 km mesafededir.
Günümüzde aynı adı taşıyan bir köy mevcuttur. Didgori Köyü’nde, Batı Gürcistan’dan Svaneti Bölgesi’nden gelerek yerleşmiş Svanlar yaşamaktadır.
Didgori, önemini 12 Ağustos 1121 tarihinde cereyan eden Didgori Meydan Muharebesi’nden alır. Gürcistan Kralı Davit Ağmaşenebeli (4. Davit) komutasındaki Gürcü ordusu ile İlgazi komutasındaki Büyük Selçuklu Ordusu arasında geçen savaşı Davit Ağmaşenebeli’nin ordusu kazanmıştır.
Bu savaş Gürcistan halkı ve tarihi için dönüm noktası niteliğindedir. Davit Ağmaşenebeli’nin ordusu en çok 56 bin kişiden oluşuyordu.
Davit Ağmaşenebeli bu savaş öncesinde Kuzey Kafkasya’da 40 bin Kıpçak savaşçıyı kendine bağlayarak getirip Gürcistan’a yerleştirmişti. Ancak Didgori Savaşında Kıpçak savaşçıların 15 bininden yararlandığı diğerlerini savaşa katmadığı biliniyor. (*)
Bunu, yabancı Kıpçaklara karşı bir güvenlik tedbiri olarak, ihanete uğrama ihtimaline karşı yapmıştı. Didgori Savaşında kendilerine görev verilmemesini gurur meselesi yapan Kıpçakların daha sonra Gürcistan’ı terk ettikleri ifade edilmektedir.
Didgori Savaşında Gürcü ordusundaki 40 bin kişi Davit Ağmaşenebeli’nin kendi düzenli ordusu, 15 bin kişi ise Kıpçaklardan oluşuyor, 500 Oset, 200 de Avrupalı savaşçı bu muharebeye Gürcü ordusu içinde katılıyordu.
Bir Vakanüvisin bildirdiğine göre birleşik Selçuklu ordusu o kadar büyüktü ki; “denizdeki kum kadar kalabalıktı ve ülkeye sığmıyordu”. Arap tarihçi El Faruk da bu ordunun büyüklüğü hakkında yazıyor ancak sayısını belirtmiyor.
Ermeni Tarihçi Matu Urhaeli’ni ifadesine göre, meydandaki birleşik Selçuklu ordusunun savaşçı sayısı 560 bin kişiyi aşıyordu, başka bir kaynağa göre ise bu sayı 600 bin kişiydi.
İvane Cavakhişvili’ye göre ise Didgori Muharebesinde Selçuklu ordusunun savaşçı sayısı 300 bin kişiydi.
Didgori Meydan Muharebesi, Gürcistan’ın varlığının ve Gürcü milletinin dilinin, kültürünün devamını sağlayan bir dönüm noktasıydı.
Gürcü Ansiklopedik Sözlüğü/ქართული ენციკლოპედიური ლექსიკონი
(*) Bu haber/makalenin facbook Gürcü Haber Ajansı’nda ki paylaşıma Fevzi Çelebi hocamızın yapmış olduğu eleştirel uyarıyı dikkat çekici bulduğumuz için dip not olarak burada aldık!
” Gürcistan ordusunda gayri Gürcü unsunlar elbette bulunabilir. Vurgu bir nokta harici yersizdir. Ya bir imparatorluk ordusu olan Büyük Selçuklu ordusu kimlerden oluşuyordu? Haydi bilelim bakalım. Neden bunları yazmayız?
Fevzi Çelebi
