ფეჰმი უზალ უსტიაშვილი yada Fehmi Uzal Ustiaşvili
ანბანის თავისებურება Yada Harflerin Diyalektiği
Geçen hafta Erdoğan Şenol kendi fec inde kisa bir yazı yazdı. Çok önemli ve geliştirilmesi gereken bir yazı.: ”Gürcüce kelime ve isimlerin Latin alfabesiyle Türkçe yazılımı..” başlıklı yazı yı olduğu gibi alıyoruz.
Konu yeni değil,farklı zamanlarda bazı arkadaşlar tarafından benzer önermeler yapılmış. Hepsi önemlidir. Ancak konu Türkçe yazım açısından da,bakılması ve geliştirmesi bakımında değerlidir.
Kısa birsey söleyecem, detaya girmeyecem dostlar. Gürcüce kelime ve isimlerin Latin alfabesiyle Türkçe yazılımında;
ჩ icin “ch” degil “ç”
შ için “sh” değil “ş”
ღ için “g” veya “gh” değil “ğ”
ჯ için “j” degil “c”
წ için “w” veya “ts” değil “tz”
ყ için “y” değil “k”
ც için “ts”
ჭ için “ç”
ფ için “f” değil “p” (პ de olduğu gibi)
kullanınız.
Bana ფ ve პ için, ჩ ve ჭ için aynı harfi mi kullanacağız diye sormayın. Evet, öyle yapacağız başka yolu yok. Tam aktarmanın daha iyi yolu Gürcü alfabesini kullanmaktan geçer.
Siz ფრიდონ dediğinizde Türkçeye aktarırken Fridon yazarsanız Tükçe konuşan biri bunu yazıldığı gibi okur ve aslında Pridon olduğunu anlayamaz, o nedenle de Pridon yazacaksınız mesela. Ama პეპელა derken de pepela yazacaksınız. Pridon’un ilk harfiyle pepelanın ilk harfi aynı değil kardeşim onu herkes biliyor ama Fridon da Pridon değil ya, pardon ama böyle yapacaz inat etme :)))
Ayrıca ben -ხ- için “kh” kullanıyorum siz isterseniz “h” kullanmaya devam edin.
Sonuçta Turkiye’de otoritesini kabul edeceğimiz “Gürcü Dil Kurumu” misali bir kurum yok. Herkes kaleminin patronu ve kimse sizi cezalandıracak da değil. Burada önemli olan sesi veya kelimeyi en doğru şekilde okuyucuya aktarabilmektir.
Mesela siz Türkiye’den birine “gamarjoba” diye yazdığınız zaman o bunu “გამარჟობა” şeklinde okuyacak, oysa siz “გამარჯობა” demek istiyorsunuz değil mi? Demek ki burada “j” degil “c” kullanacaksınız.
Şimdi bazı Gürcü Türkologlar buna karşı çıkacak, vay efendim şudur budur diye ahkâm kesecekler. Sanki benden iyi Türkçe biliyorlar da (bu kısmını şaka kabul edin). Siz aksini söyleyenlere aldırmayın; onlara kalsa size kırk yıllık ჯემალ ismini Jemal diye yazdırırlar da siz okurken Jemal’in bildiğiniz Cemal olduğunu anlayamazsınız.
Bu arada belirtmeden geçemeyeceğim; Gürcistan’ın Türkiye Büyükelçisinin adını sadece Türkçe yazılışını okuyanların, bu yanlış yazım nedeniyle %90 oranında yanlış okuyup yanlış telaffuz ettiğine Tuşeti’de mtiuluri khinkalisine iddiaya girerim.
Gercek çok basit; Türkçe yazıldığı gibi okunur, bana ჯემალ/Cemal’e Jemal, გამარჯობა/gamarcoba’ya gamarjoba detirtemezsiniz, İngilizler işine baksın :)))
Ardından bu yazıya önermede bulunana Memed Chanamgheri nin yazdıklarını, konuyu ortak akıl noktasına taşıması, ” TR Gürcü Toplumu ayrışmaya devam eder ve demokrasi bilinci oluşmaz. ”bu konuyu gündemde bir süre daha tutmamızı gerektirmektedir.
”Gürcüce mümkün olduğunca gürcü alfabesi ile yazılmalı.
İllaki latin alfabesi kullanılacaksa;
Bu hususta Gürcistandaki uzmanların da yardımı ile Gürcücenin uluslararası standartlarını da göz önüne alarak tüm Gürcü derneklerini temsil eden bir platform açıklama yaparsa bir değer üretimi söz konusu olur. Bireysel tercihler Türkiye Gürcülerinin tamamını etkilememelidir.
Haklı bir görüş de olsa bireysel tercihler ile yol almaya devam eden TR Gürcü Toplumu ayrışmaya devam eder ve demokrasi bilinci oluşmaz. Herkesi ilgilendiren sorunlar bireysel değil müşterek çözüm arayışları ile sonuçlandırılmalıdır. İhtiyacımız olan şey liderlerin, şahısların tercihleri ile yol alan Gürcülük değil, ortak akıldır.
Düşününüz 100 yıl sonra bugüne bakıldığında TR Gürcüleri ortak toplanmış bir değer üretmiş denir. Bireysel tercihleri ise tarih yazmayacak. Ve hatta ortak irade geliştirilmemesini eleştirecek.”
