Erdoğan Şenol
Tarih boyunca kimlerle savaştı Bagrationi adlı Gürcü krallık hanedanı?
-Sasaniler (İran)
-Araplar
-Bizans (Doğu Roma)
-Selçuklular
-Moğollar
-Timur orduları
-Kısa ömürlü çeşitli Türk devletleri (Akkoyunlular gibi)
-İran (Safeviler)
-Osmanlılar
-Rusya
Bu güçlerin kullandığı başka grupları saymaya gerek yok.
Bu hanedanın daha önceki temsilcilerini saymazsak; 575’te Guarami-I’le başlayıp 1810 yılında son Gürcü kralı II. Solomon’la son bulan bir mücadeleden söz ediyoruz. Bu hesaba göre tam 1235 sene Gürcistan’da hüküm süren ve saydığımız bu güçlere rağmen bu kadar uzun süre ayakta kalan bir hanedan Bagrationiler.
Saydığımız güçlerin hepsi dışarıdan gelip saldıran yayılmacı güçler pozisyonundayken, zaman zaman işgal ettikleri ülkeyi ve o ülkenin milletini yok etmeyi başaramadılar. Araplar İran’ı dönüştürdü, Osmanlılar Bizans başta olmak üzere birçok devleti yok etti, birçok millet de tarihten silindi ancak Gürcüler direnip ayakta kaldı. Bu güçler ülkenin ancak bir kısmını kalıcı olarak ellerinde tutabildiler.
Fakat, 12.-13. Yüzyıllar istisnadır ve Gürcistan bu dönemde hiçbir gücün cesaret gösteremeyeceği kadar güçlüydü.
Sonraki yüzyıllarda sürekli büyük güçlerin saldırısına uğrayan ülke özellikle 17.-18. Yüzyıllarda perişan durumdaydı.
Bir yandan devasa Safeviler (İran), diğer yandan devasa Osmanlı İmparatorluğu’nun sürekli saldırıları ve işgallerine maruz kalan ülke bu iki güç yüzünden yok olmanın eşiğine gelince kendine bir müttefik aradı. Bu, yükselen ve artık yanıbaşına kadar gelmiş olan güç Rusya’ydı.
Ülkesiyle ve milletiyle İran ve Osmanlı tarafından yok olmanın eşiğine getirilen Kartl-Kakheti adlı Gürcü krallığının Rusya’yla ittifaka yönelmesinin sebebi bu iki güçtür. Rusya ile 1783’te yapılan Georgiyevsk Antlaşması’nın nedeni budur.
Kartl-Kakheti Kralı II.Erekle zamanında yapılan bu anlaşma iki eşit devlet arasında müttefiklik anlaşmasıydı. Yani NATO gibi düşünün. Gürcistan yabancı saldırısına maruz kaldığında Rusya yardım edecekti, hepsi bu. Kral II. Erekle büyük bir kraldı, bu antlaşmayı yapması sadece mecbur kaldığı müttefik arayışından kaynaklanmıştı.
Denize düşen Gürcü krallığı bilmeden yılana sarılmıştı.
Rusya’yla yapılan ittifak sonrası hem İran hem de Osmanlı Gürcistan’a saldırmaya devam etti. Peki Rusya müttefiklik şartlarına ve antlaşmaya uydu mu? Hayır! Tam tersine, Gurcistan’ı bu güçler karşısında yalnız bıraktı, üçüncü bir işgalci güç olarak hareket etti Rusya. Artık takatsiz kalan Gürcistan’ı Rusya ele geçirdi. Buradan bakarsanız; Rusya’nın Gürcistan’ı ele geçirmesi İran ve Osmanlı sayesinde olmuştur diyebiliriz.
Rusya 1801 yılında Kartl-Kakheti Krallığı’nı, 1810’da da İmereti Krallığı’nı lağvedip Gürcistan’ı kendi vileyeti yaptı. Böylece 1235 senelik Bagrationi hanedanı son buldu. 1918’de Gürcistan bu kez bir cumhuriyet olarak yeniden bağımsız oldu.
Kartl-Kakheti ve İmereti krallıkları lağvedilirken biz neredeydik diye soran Türkiyeli Gürcü olursa; içinde Bagrationi hanedanının memleketi ve çıkış yeri Tao’yu da kapsayan bizim yaşadığımız bölgeler, 16. Yüzyılın ortalarından itibaren Osmanlı İmparatorluğu sınırları içindeydi.
