Hayri Hayrioğlu-Vakhtang Malakmadze / ჰაირი ჰაირიოღლუ-ვახტანგ მალაყმაძე
Türkiye Gürcülerinin bilgilenmesinin, aydınlanmasının öncüsü, araştırmacı, çevirmendir.
Hayri Hayrioğlu [ვახტანგ მალაყმაძე] 93 Muhaciri Gürcü ailelerden birinde, Bursa’nın İnegöl İlçesi Hayriye Köyü’nde 1936 yılında dünyaya gelmiş, 2003 yılında aramızdan ayrılmıştır.
Hayri Hayrioğlu [ვახტანგ მალაყმაძე] Türkiye’de Gürcü olduğunu ifade etmenin dahi sorun teşkil edebildiği, dil, kültür, tarih konularının konuşulamadığı yıllarda halkı için pahabiçilmez değerde çok önemli çalışmalar yapmıştır.
Çocukluğunda ailesinden öğrendiği ana dili Gürcüceyi, sonradan keşfettiği dünya harikası çok eski bir yazı sistemi olan Gürcü alfabesini keşfedip kendi kendine öğrendikten sonra geliştirmiş, Türkiye Gürcüleri arasında bu dili en iyi bilen kişi olmayı başarmış, derinlemesine hâkim bir pozisyona gelmiştir.
Hayri Hayrioğlu güzel yüreğine sığdırdığı büyük cesareti sayesinde bildiklerinin kendisinde kalmasına razı olmayıp, Gürcüceden Türkçeye çevirdiği değerli kitapları o günlerin zor şartlarında Türkiye’de yayımlatmayı ve insanların serbestçe ulaşıp okuyabilmesini sağlamıştır.
O dönemin şartları altında yaptığı çalışmalar, hiçbir açıdan, günümüz şartlarıyla kıyaslanamayacak ölçüde zor ve değerlidir. Hayri Hayrioğlu’nun yaptığı hizmetin seviyesine, bugünün nispeten rahat ortamında dahi ulaşabilmiş hiç kimse bulunmamaktadır.
Hayatını emniyet teşkilatında polis olarak Türkiye’nin çeşitli illerinde görev yaparak kazanan Hayri Hayrioğlu, birçok defa kovuşturmaya da uğramış ve oradan oraya tayini çıkarılarak bir şekilde cezalandırılmak istenmiş, ancak bir kamu hizmeti olan polislik görevini de emekliliğine kadar layığıyla yerine getirmiştir.
Hayri Hayrioğlu’nun Türkçeye kazandırıp yayımlattığı eserler şunlardır:
-Gürcüstan Tarihi
-Lazların Tarihi
-Trabzon’dan Abhazya’ya Doğu Karadeniz Halklarının Tarih ve Kültürleri
-Güneşin Kızı (masal kitabı)
-Tembel Adam (masal kitabı)
Ayrıca, Gürcüceden çevirdiği Köprü adlı tiyatro oyunu Trabzon Devlet Tiyatroları tarafından sahnelenmiş, birkaç Türkçe şiiri de Türkiye’de bestelenip şarkı olarak seslendirilmiştir.
Hayri Hayrioğlu [ვახტანგ მალაყმაძე] halkının gönlünde aldığı müstesna yerini ilelebet muhafaza edecektir.
